ยุทธศาสตร์ชาติ

icon strategic actionplan

logo idp

icon hr

icon km

เชื่อมโยงฐานข้อมูลกรมฯ

icon kmdld

icon research

สำหรับสมาชิก



จำนวนผู้เข้าชม_new

141985
TodayToday78
YesterdayYesterday90
This WeekThis Week78
This MonthThis Month1970
All DaysAll Days141985
Home

>>> ประวัติสำนักเทคโนโลยีชีวภัณฑ์สัตว์

ประวัติสำนักเทคโนโลยีชีวภัณฑ์สัตว์(กองวัคซีนเดิม)

กำเนิดกองวัคซีน (สำนักเทคโนโลยีชีวภัณฑ์สัตว์) การป้องกันและกำจัดโรคระบาดสัตว์

ได้รับความสนใจจากกระทรวงเกษตราธิการ โดยเริ่มจัดตั้งหน่วยงานสัตวรักษ์หรือสัตวแพทย์ขึ้น

ในกรมเพาะปลูก ต่อมาเมื่อประมาณ พ.ศ. 2456 ได้เปิดสอนวิชาสัตวแพทย์ขึ้น นักเรียนส่วนใหญ่

คือผู้ที่ได้รับการคัดเลือกจากพนักงานช่างไหม  กองช่างไหมเดิม (ภายหลังคือกรมเพาะปลูก)

โดยมีอาจารย์ผู้สอน

เป็นชาวต่างชาติ อังกฤษ หรืออเมริกัน การป้องกันและกำจัดโรคสัตว์ในยุคแรก ๆ นั้น

เป็นโรคระบาดสัตว์ที่เกิดกับสัตว์พาหนะ เช่น โค กระบือ ได้แก่ โรคเฮโมรายิกเซพติซีเมีย (บาร์โบน)

 และรินเดอร์เปสต์ (ลงแดง) ในช่วงนั้นจำเป็นต้องอาศัยการสั่งซื้อเวชภัณฑ์ วัคซีนและเซรุ่ม

จากเมืองนาตรัง อินโดจีน (ของฝรั่งเศส) ซึ่งไม่ให้ผลดีเท่าที่ควรเพราะขาดประสิทธิภาพในการเก็บ

และขนส่ง ในปี พ.ศ. 2469-2470 เจ้ากรมเพาะปลูกพระสิทธิโกสัยพันธุ์ (พระยาอาหารบริรักษ์)

และ ดร.อาร์.พี.โจนส์ ที่ปรึกษาสัตวแพทย์ กระทรวงเกษตราธิการ ได้ร่วมกันจัดทำโครงการ

ทดลองเซรุ่มรินเดอร์เปสต์ขึ้นใช้เองที่ตำบลสระปทุม ตอนหัวมุม ถนนสนามม้าเดิม(ปัจจุบันคืออังรีดูนังต์)

ด้านเชื่อมติดต่อถนนพระราม 1 บริเวณด้านเหนือของคณะสัตวแพทยศาสตร์ และ ทันตแพทยศาสตร์

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยนั่นเอง เมื่อโครงการทดลองนี้เป็นผลดี จึงได้ทำการขยาย

โดยตั้งหน่วยผลิตเซรุ่มและวัคซีนป้องกันโรคระบาดสัตว์ขึ้นที่ตำบลปากช่อง (ริมลำตะคลอง)

อำเภอจันทึก (เดิม) จังหวัดนครราชสีมา

ในช่วงแรก ๆ ของการจัดตั้งหน่วยผลิตเซรุ่มนี้ ดร.อาร์.พี.โจนส์ ได้เคยปรารภอยู่เนืองๆ ว่า

สถานที่นี้เป็นที่ทุรกันดารอย่างมาก ไม่ใคร่มีผู้คนอยู่อาศัย โรคภัยไข้เจ็บ   ชุกชุม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง

โรคไข้จับสั่น ซึ่งร้ายแรงมาก การคมนาคมไม่สะดวกเพราะมีเพียงรถไฟอย่างเดียว รถที่ผ่านก็มีเพียง

สองขบวน คือ กรุงเทพฯ-นครราชสีมา และแก่งคอย-สุรินทร์ ดังนั้นการดำเนินงานช่วงแรก คือ

การสำรวจบริเวณ และจับจองพื้นที่ซึ่งยังเป็นป่าการหักล้างถางป่า การดำเนินการก่อสร้างอาคารสถานที่

สำหรับงานผลิตเซรุ่ม บ้านพักเจ้าหน้าที่ตลอดจนการเตรียมคอกสัตว์ การปลูกพืชอาหารสัตว์

และอื่น ๆ เหล่านี้ดำเนินไปด้วยความยากลำบากยิ่ง ในขั้นแรกทางการได้จับจองที่ดินไว้

รวมทั้งสิ้น 8,000 ไร่

ส่วนการดำเนินงานขั้นต่อ ๆ มา ผู้ที่ได้รับมอบหมายให้รับผิดชอบดำเนินการคือ ขุนวิจิตรพาหนการ

 และนายทวน ชมภูบุตร อีกส่วนหนึ่งของงานคือการส่งเจ้าหน้าที่สัตวแพทย์ 2 นาย คือ

คุณหลวงศรีสาลีนิช และนายเขียว ผิวทองงาม (ขุนโกศลคาวีแพทย์) ผู้ซึ่งเดิมสังกัดอยู่หน่วยสัตวรักษ์

กองทัพบก และสถานเสาวภา ไปศึกษาและดูงานผลิตเซรุ่มที่สถานวิทยาศาสตร์มุกเตซวาร์

ประเทศอินเดีย เมื่อ ปี พ.ศ.2492 สถานวิทยาศาสตร์แห่งแรกของกรมเพาะปลูกนี้ ได้เริ่มเปิดหน่วยงาน

ผลิตเซรุ่มขึ้นในปี พ.ศ.2472 และผลิตเป็นผลสำเร็จสมบูรณ์ออกใช้ได้เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2473

ซึ่งถือเป็นวันที่ระลึกของกองผลิตชีวภัณฑ์ตลอดมา ตราบจนกระทั่งวันนี้ สถานที่แห่งนี้ ได้ดำเนินการ

ผลิตวัคซีนมารวมเป็นเวลาถึง 87 ปี (พ.ศ. 2560)เมื่อมีการจัดระบบราชการแผ่นดินใหม่ในปี พ.ศ.2477

สถานีผลิตซีรั่มมีฐานะเป็นแผนกวัคซีนและซีรั่ม ในสายงานสัตวแพทย์ขึ้นกับ

กองอุตสาหกรรมสัตวพรรณ (กองบำรุงสัตว์เดิม) กรมเกษตรและการประมง กระทรวงเกษตราธิการ

ต่อมาวันที่ 7 พฤศจิกายน 2480 กองอุตสาหกรรมสัตวพรรณ จึงได้ขยายเป็นกองใหม่ 2 กอง

คือ กองสัตวรักษ์และกองสัตวบาล แผนกวัคซีนและซีรั่มจึงย้ายมาขึ้นกับกองสัตวรักษ์ 

วันที่ 26 พฤษภาคม 2485 กองสัตวรักษ์ และกองสัตวบาล แยกออกจากกรมเกษตรและประมง

ยกฐานะขึ้นเป็นกรมปศุสัตว์ แผนกวัคซีนและซีรั่มจึงมาขึ้นกับ กองสัตวศาสตร์ กรมปศุสัตว์

จนกระทั่งวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2494 มีการประกาศพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลง

การจัดระเบียบราชการ กรมปศุสัตว์ขึ้นใหม่ แผนกวัคซีนและซีรั่มจึงได้รับการยกระดับฐานะขึ้น

เป็นกองวัคซีนและซีรั่มโดยประกอบด้วย   3 แผนก คือ แผนกวัคซีน แผนกซีรั่ม และแผนกอาหารสัตว์

กองวัคซีนและซีรั่มจึงถือกำเนิดนับแต่นั้นมาจากกองวัคซีนเป็นกองผลิตชีวภัณฑ์และสุดท้าย

เป็นสำนักเทคโนโลยีชีวภัณฑ์สัตว์

   

กองวัคซีนและซีรั่ม เมื่อเริ่มตั้งประกอบด้วย 3 แผนก คือ แผนกวัคซีน, ซีรั่ม และอาหารสัตว์

ต่อมามีการจัดระเบียบราชการกรมปศุสัตว์ขึ้นใหม่ เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2495 ให้กองวัคซีนและซีรั่ม

มี 3 แผนก คือ แผนกอำนวยการ แผนกวัคซีน และแผนกซีรั่ม และเปลี่ยนอีกครั้งหนึ่ง

ตามพระราชกฤษฎีกา จัดระเบียบราชการกรมปศุสัตว์ เมื่อ พ.ศ. 2500 ประกอบด้วย 3 แผนก คือ

แผนกธุรการ แผนกแบคทีเรียวัคซีน และแผนกไวรัสวัคซีน ทั้งนี้คงชื่อกองวัคซีนและซีรั่มไว้

จนกระทั่ง พ.ศ.2516 พระราชกฤษฎีกา แบ่งส่วนราชการ กำหนดให้กองวัคซีนและซีรั่มเดิมเปลี่ยนเป็น

กองผลิตชีวภัณฑ์ ซึ่งในเวลานี้เอง การแบ่งส่วนราชการแบ่งเป็น“งาน” แทน “แผนก" จากกระแส

การปฏิรูประบบราชการที่เกิดขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ.2540 จนปัจจุบันรัฐบาลภายใต้การนำของ

พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ได้ตราพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ.2545 จัดแบ่งส่วน

ราชการใหม่ ซึ่งครั้งนี้กองผลิตชีวภัณฑ์ได้พัฒนาชื่อเป็น สำนักเทคโนโลยีชีวภัณฑ์สัตว์

 

สถานที่ตั้งและพื้นที่ที่ครอบครองปัจจุบัน สำนักเทคโนโลยีชีวภัณฑ์สัตว์ กรมปศุสัตว์

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ตั้งอยู่ที่ตำบลปากช่อง  อำเภอ ปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา

เป็นที่ราชพัสดุ เดิมมีเนื้อที่กว่า 8,000 ไร่ แบ่งให้ส่วนราชการหลายแห่ง ได้แก่สถานีวิจัย

ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ประมาณ 377 ไร่ สถานีพัฒนา ที่ดิน กรมพัฒนาที่ดิน ประมาณ 577 ไร่

และส่งมอบให้ราชพัสดุจังหวัดนครราชสีมา จัดเช่าทำกินให้ราษฎรประมาณ 573 ไร่ ปัจจุบันมี

ที่ดินเหลืออยู่ประมาณ 6,900 ไร่ มีหน่วยงานของกรมปศุสัตว์ หลายหน่วยตั้งอยู่ คือ

สำนักเทคโนโลยีชีวภัณฑ์สัตว์ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นครราชสีมา สถานีวิจัยทดสอบพันธุ์สัตว์

ปากช่อง ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์นครราชสีมาและสำนักงานปศุสัตว์อำเภอปากช่อง นอกจากนั้น

มีส่วนราชการอื่น เช่น สำนักงานขนส่งจังหวัดนครราชสีมา สาขาปากช่อง